انتشارات جامعه حسابداران رسمی ایران پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای 2820-9931 6 23 2026 05 22 Challenges and Solutions in Information Technology Auditing: The Iranian Context چالش‌ها و راهکارهای حسابرسی فناوری اطلاعات در ایران 108 139 736157 10.22034/jpar.2026.2080336.1493 FA عباسعلی دریائی دانشیار، گروه حسابداری، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. 0000-0002-7290-5701 یاسین فتاحی محقق پسادکتری، گروه حسابداری، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. 0000-0002-9231-452X Journal Article 2025 12 08 In recent decades, information technology has become one of the strategic pillars of organizations, value chains, financial reporting systems, and auditing. In this regard, the present study, with a systematic and review approach, has identified and classified the challenges and solutions of IT auditing in Iran. Domestic and international literature, professional standards and guidelines (COBIT 2019, ISACA IT Audit Framework, INTOSAI guidelines, research sources including reputable foreign and domestic books and articles) were first systematically searched. The results indicate the existence of technical, human, organizational, and institutional challenges such as the weakness of local frameworks, lack of competence, heterogeneity of systems, sanctions, and regulatory ambiguity. On the other hand, opportunities such as advanced data analysis, continuous monitoring, and the role of the auditor as a strategic advisor are identified. The findings of this study provide a comprehensive picture of the status of IT auditing in Iran, organize challenges and solutions into main axes, and highlight the need to develop a National IT Audit Framework. فناوری اطلاعات در دهه‌های اخیر به یکی از ستون‌های راهبردی سازمان‌ها، زنجیره ارزش، نظام‌های گزارشگری مالی و حسابرسی تبدیل شده است. در این راستا پژوهش حاضر با رویکرد مروری و نظام‌مند، به شناسایی و طبقه‌بندی چالش‌ها و راهکارهای حسابرسی فناوری اطلاعات در ایران پرداخته است. ادبیات داخلی و بین‌المللی، استانداردها و رهنمودهای حرفه‌ای (کوبیت ۲۰۱۹، چارچوب حسابرسی فناوری اطلاعات ایساکا، رهنمودهای اینتوسای، منابع پژوهشی شامل کتب و مقالات معتبر خارجی و داخلی) به‌صورت نظام‌مند ابتدا جست‌وجو شدند. نتایج حاکی از وجود چالش‌های فنی، انسانی، سازمانی و نهادی نظیر ضعف چارچوب‌های بومی، کمبود شایستگی، ناهمگونی سامانه‌ها، تحریم‌ها و ابهام نظارتی است و در مقابل، فرصت‌هایی مانند تحلیل داده پیشرفته، نظارت مستمر و نقش مشاور راهبردی حسابرس شناسایی می‌شود. یافته‌های پژوهش حاضر تصویر جامعیی از وضعیت حسابرسی فناوری اطلاعات در ایران ارائه کرده، چالش‌ها و راهکارها را در قالب محورها‌ی اصلی سامان‌دهی می‌کند و ضرورت تدوین «چارچوب ملی حسابرسی فناوری اطلاعات» را برجسته می‌سازد. https://article.iacpa.ir/article_736157_867e6ecfbb9a94e1cbbeb98e890f34c7.pdf