انتشارات جامعه حسابداران رسمی ایران پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای 2820-9931 6 23 2026 05 22 The impact model of social factors affecting the business of audit firms that are members of the Society of Certified Public Accountants. الگوی اثرگذاری عوامل اجتماعی موثر برکسب و کار موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران 8 33 736155 10.22034/jpar.2025.2068434.1452 FA موسی حسن زاده گروه حسابداری، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، ایران علی باغانی گروه حسابداری، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، ایران 0000-0002-4403-8954 Journal Article 2025 08 09 The pattern of the influence of social factors on the business of auditing firms member of the Iranian Association of Certified Public Accountants can be described as follows: Societal expectations and values, such as the increasing demand for transparency and accountability, directly impact the professional standards of accountants and shape the regulatory and reporting environment. These social factors create a framework of cultural norms and trust that auditing firms are compelled to adhere to and align with in order to maintain their credibility and fulfill their responsibilities to society. Consequently, this external social pressure influences both internal organizational strategies, such as the development of staff professional competencies, and operational processes, such as the quality of audit reports. The aim of this research is to present a model of the influence of social factors affecting the business of auditing firms member of the Iranian Association of Certified Public Accountants. The method used in this research is field-based and factor analysis. The statistical population of the research includes individuals active in the auditing profession, and questionnaire data were completed in 1404 (2025-2026 Gregorian calendar), which included 30 experts in the interview section and 140 people in the questionnaire distribution section. The method used in this research was mixed; initially, using multi-faceted Grounded Theory through interviews and a search of past conducted research, the research variables were identified and were finalized using Lawshe's index for the influencing factors, and finally, factor analysis was used to analyze the research questions. The results of the research showed that public trust and reputation, demographic and workforce developments, organizational culture and professional ethics, technological developments and digitalization, socio-economic laws and regulations, communication networks and business relationships, economic inequality and class disparities, globalization and cultural diversity impact the business of auditing firms. الگوی اثرگذاری عوامل اجتماعی بر کسب وکار موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی را می‌توان چنین توصیف کرد: انتظارات و ارزش‌های جامعه، مانند افزایش تقاضا برای شفافیت و پاسخگویی، مستقیماً بر معیارهای حرفهای حسابداران تأثیر می‌گذارد و محیط نظارتی و گزارشگری را شکل میدهد. این عوامل اجتماعی، چارچوبی از هنجارهای فرهنگی و اعتماد ایجاد می‌کنند که موسسات حسابرسی برای حفظ اعتبار و انجام مسئولیت‌های خود در قبال جامعه، ناگزیر به رعایت و انطباق با آنها هستند. در نتیجه، این فشار اجتماعی بیرونی، هم بر استراتژی‌های درون سازمانی مانند توسعه صلاحیت‌های حرفه‌ای کارکنان و هم بر فرآیندهای عملیاتی مانند کیفیت گزارش‌های حسابرسی مؤثر است. هدف این تحقیق ارائه الگوی اثرگذاری عوامل اجتماعی موثر بر کسب و کار موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی است. روش مورد استفاده در این تحقیق، میدانی و تحلیل عاملی می باشد. جامعه آماری تحقیق شامل افراد فعال در حرفه حسابرسی می باشد، و اطلاعات پرسش نامه ای در سال 1404 تکمیل گردیدند که شامل 30 نفر خبره در قسمت مصاحبه و 140 نفر در قسمت توزیع پرسش نامه بوده است. روش مورد استفاده در این تحقیق به صورت ترکیبی بوده است در ابتدا با استفاده از روش گرندد تئوری چند وجهی با استفاده از مصاحبه و جستجو در تحقیقات انجام شده در گذشته به شناسایی متغیر های تحقیق پرداخته شد و با استفاده از شاخص لاوشه عوامل تاثیر گذار نهایی شدند و در نهایت با استفاده از تحلیل عاملی به تجزیه و تحلیل سوالات تحقیق پرداخته شد. نتایج حاصل شده از تحقیق نشان داد که اعتماد عمومی و شهرت، تحولات جمعیتی و نیروی کار، فرهنگ سازمانی و اخلاق حرفه ای، تحولات فناوری و دیجیتالی شدن، قوانین و مقررات اجتماعی-اقتصادی، شبکه های ارتباطی و روابط تجاری، نابرابری اقتصادی و شکاف طبقاتی، جهانی سازی و تنوع فرهنگی بر کسب و کار موسسات حسابرسی تاثیر گذار هستند.

https://article.iacpa.ir/article_736155_25c34ef03f104c3b0f0d87f9719cf076.pdf

انتشارات جامعه حسابداران رسمی ایران پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای 2820-9931 6 23 2026 05 22 Providing a model for auditors' coherent self-knowledge and its reflection on audit quality-reducing behaviors ارائه الگویی برای خودشناسی انسجامی حسابرسان وبازتاب آن بر رفتارهای کاهنده کیفیت حسابرسی 34 75 736172 10.22034/jpar.2026.2078700.1484 FA داوود حسین پور گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران ابوالفضل مومنی یانسری استادیار رشته حسابداری، گروه علوم اداری و اقتصادی، دانشکده علوم‌انسانی و علوم ورزشی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبد، ایران. 0000-0003-2465-292X علی خوزین گروه حسابداری، واحد علی‌آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی‌آباد کتول، ایران منصور گرکز گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران حسین آریایی نژاد گروه حسابداری، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران Journal Article 2025 11 30 In the challenging environment of the auditing profession, where maintaining quality and observing professional standards are considered essential pillars of public trust, it is of particular importance to identify the factors affecting auditors' professional behaviors. Understanding this necessity, this study examines the relationship between coherent self-knowledge as a deep psychological construct and audit quality-reducing behaviors. The main objective of this study is to explain the mechanisms through which coherent self-knowledge can act as a deterrent against quality-reducing behaviors and ultimately lead to improving the quality level of audit services. In this study, content analysis was used to determine the dimensions of auditors' coherent self-knowledge based on a review of previous studies and interviews with experts, and then data on this variable was collected through a researcher-made questionnaire. A standard questionnaire was also used to measure audit quality-reducing behaviors. In addition, structural equation modeling using partial least squares (PLS-SEM) was used to test the research hypothesis. In the qualitative part, 14 academic experts and audit professors with professional experience in the field of auditing participated in the interview, and the participants in the quantitative part, to test the research hypothesis, included 392 auditors working in the audit organization and private sector institutions in the first half of 1404. The results of the present study indicated 4 overarching themes (professional cognitive structures, individual disciplinary requirements, role perceptions in the financial ecosystem, and intrinsic motivational frameworks), 11 organizing themes (auditors' analytical insight, professional judgment frameworks, coherent self-assessment mechanisms, operational discipline, professional ethics, commitment to continuous development, professional positioning, hierarchical interactions, auditor social responsibility, psychological triggers, and cognitive-emotional balance), and 59 basic themes. Next, in order to measure the reliability of the identified organizing themes, to explain them in the context of auditors' coherent self-knowledge, Delphi analysis was used, and based on the average evaluation of the first and second phases of Delphi, it was determined that all dimensions were confirmed. The results of the research hypothesis showed that auditors' coherent self-knowledge has a negative and significant effect on behaviors that reduce audit quality. This study adds to the behavioral auditing literature by providing a comprehensive model that explains the role of integrative self-awareness in reducing quality-reducing behaviors. The findings provide the professional community with new insights into the psychological mechanisms that influence audit quality. در محیط پرچالش حرفه حسابرسی، که در آن حفظ کیفیت و رعایت استانداردهای حرفه‌ای از ارکان اساسی اعتماد عمومی محسوب می‌شود، شناخت عوامل مؤثر بر رفتارهای حرفه‌ای حسابرسان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش با درک این ضرورت، به بررسی رابطه بین خودشناسی انسجامی به عنوان یک سازه روان‌شناختی عمیق و رفتارهای کاهنده کیفیت حسابرسی می‌پردازد. هدف اصلی این مطالعه، تبیین مکانیسم‌هایی است که از طریق آن، خودشناسی انسجامی می‌تواند به عنوان یک عامل بازدارنده در برابر رفتارهای کاهنده کیفیت عمل نموده و در نهایت به ارتقای سطح کیفی خدمات حسابرسی بینجامد. در این پژوهش، برای تعیین ابعاد خودشناسی انسجامی حسابرسان از تحلیل مضمون بر اساس مرور مطالعات پیشین و مصاحبه با خبرگان استفاده شد و سپس از طریق پرسشنامه محقق ساخته، نسبت به جمع آوری داده‌های این متغیر اقدام گردید. همچنین برای سنجش رفتارهای کاهنده کیفیت حسابرسی نیز از پرسشنامه استاندارد استفاده گردید. علاوه براین، جهت آزمون فرضیه پژوهش نیز از مدل سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) بهره گرفته شده است. در بخش کیفی، 14 نفر از خبرگان دانشگاهی و اساتید حسابرسی با سابقه حرفه ای در زمینه حسابرسی در مصاحبه مشارکت داشتند و مشارکت کنندگان بخش کمی، جهت آزمون فرضیه پژوهش نیز شامل 392 نفر از حسابرسان شاغل در سازمان حسابرسی و مؤسسات بخش خصوصی، در نیمه اول سال 1404 بودند. نتایج پژوهش حاضر، نشان‌دهندة 4 مضمون فراگیر(سازه‌های شناختی حرفه‌ای، الزامات انضباطی فردی، ادراکات نقش در اکوسیستم مالی، و چارچوب‌های انگیزشی درونی)، 11 مضمون سازمان‌دهنده (بینش تحلیلی حسابرسان، چارچوب‌های داوری حرفه‌ای، مکانیسم‌های خودارزیابی انسجامی، انضباط عملیاتی، اخلاق حرفه‌ای، تعهد به توسعه‌ی مستمر، موقعیت‌یابی حرفه‌ای، تعاملات سلسله‌مراتبی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی حسابرس، محرک‌های روان‌شناختی و تعادل شناختی-عاطفی) و 59 مضمون پایه بود. در ادامه باهدف سنجش پایایی مضامین سازمان‌دهنده شناسایی شده، جهت تبیین آن در بستر خودشناسی انسجامی حسابرسان، از تحلیل دلفی بهره برده شد و بر اساس ارزیابی میانگین فاز اول و دوم دلفی، مشخص گردید تمامی ابعاد، مورد تأیید قرار گرفتند. در ادامه نتایج حاصل از فرضیه پژوهش نشان داد خودشناسی انسجامی حسابرسان بر رفتارهای کاهنده کیفیت حسابرسی تأثیر منفی و معناداری دارد. این پژوهش از طریق ارائه مدلی جامع که نقش خودشناسی انسجامی را در کاهش رفتارهای کاهنده کیفیت تبیین می‌نماید، به غنای ادبیات حسابرسی رفتاری می‌افزاید. یافته‌های تحقیق، بینش جدیدی در مورد مکانیسم‌های روان‌شناختی مؤثر بر کیفیت حسابرسی در اختیار جامعه حرفه‌ای قرار می‌دهد.

https://article.iacpa.ir/article_736172_78578daa46eafa133f6d2b26149e6460.pdf

انتشارات جامعه حسابداران رسمی ایران پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای 2820-9931 6 23 2026 05 22 Presenting a model of factors determining linguistic features in key audit matters ارائه عوامل تعیین کننده ویژگی های زبانی در موضوعات کلیدی حسابرسی 76 107 736156 10.22034/jpar.2026.2079757.1492 FA مهین شقاقی دانشجوی دکتری حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین ، ایران. فرزین رضایی استاد گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین ، ایران. 0000-0002-5941-6305 محمد علی آقایی دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران حسین کاظمی استادیار گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. Journal Article 2025 12 07 Linguistic features in audit reports play a role in the accurate and transparent transmission of financial information to various stakeholders and directly affect stakeholders' understanding, interpretation, and decision-making. The fundamental determinants of linguistic features when facing key and complex audit matters have not been deeply investigated. This research was conducted with the aim of examining this issue using the qualitative method of "grounded theory." Data were collected through semi-structured interviews. Data analysis was performed using software, and its validity and reliability were confirmed. The findings led to the identification of six factors: organizational and managerial (culture and leadership style), environmental and legal (standards and regulatory requirements), technological (artificial intelligence), inherent characteristics of the key audit matter (complexity), individual auditor characteristics (expertise and experience), and finally, diverse stakeholder expectations. These factors delineate dynamic relationships as causal, contextual, intervening, strategies, and consequences conditions. The research method was grounded theory and was conducted in the year 1404 (AH). Data were collected through interviews with 30 experts in the audit profession, including independent auditors, internal audit managers, audit committee members, and university professors. The statistical population of this study consisted of professionals with at least 10 years of experience in the audit profession and a master's degree or higher in the field of accounting and auditing. The results showed that language in audit reports is not merely a neutral tool, but rather dynamic and influential, capable of affecting social cohesion among stakeholders and the quality of decision-making. By providing a comprehensive theoretical framework, this research offers a basis for auditors to improve the transparency and effectiveness of reports, and suggests directions for future research. ویژگی‌های زبانی در گزارش‌های حسابرسی در انتقال دقیق و شفاف اطلاعات مالی به ذینفعان مختلف نقش ایفا می‌کنند و بر درک، تفسیر و تصمیم‌گیری ذینفعان اثر مستقیم می‌گذارند. عوامل بنیادین ویژگی‌های زبانی در مواجهه با موضوعات کلیدی و پیچیده حسابرسی، به صورت عمیق واکاوی نشده است. این تحقیق با هدف بررسی این موضوع با روش کیفی «نظریه داده‌بنیاد» انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختار یافته گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار انجام و روایی و پایایی آن نیز تأیید گردید. یافته‌ها منجر به شناسایی شش عامل شامل: سازمانی و مدیریتی (فرهنگ و سبک رهبری)، محیطی و قانونی (استانداردها و الزامات نظارتی)، فناورانه (هوش مصنوعی)، ویژگی‌های ذاتی موضوع کلیدی حسابرسی(پیچیدگی)، ویژگی‌ فردی حسابرس(تخصص و تجربه) و در نهایت انتظارات متنوع ذینفعان شد. این عوامل روابط پویا را به عنوان شرایط علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها ترسیم می‌کند. روش انجام این تحقیق گراندد تئوری بوده و در سال 1404 صورت پذیرفته است، داده‌ها از طریق مصاحبه با 30 نفر از خبرگان حرفه حسابرسی شامل حسابرسان مستقل، مدیران حسابرسی داخلی، اعضای کمیته‌های حسابرسی، و اساتید دانشگاهی جمع‌آوری شدند. جامعه آماری این تحقیق شامل متخصصان با حداقل 10 سال سابقه فعالیت در حرفه حسابرسی و دارای مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد یا بالاتر در حوزه حسابداری و حسابرسی بودند. نتایج نشان داد زبان در گزارش‌های حسابرسی صرفاً یک ابزار بی‌طرف نیست، بلکه پویا و تأثیرگذار است که می‌تواند انسجام اجتماعی بین ذینفعان و کیفیت تصمیم‌گیری‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. این پژوهش با ارائه یک چارچوب نظری جامع، مبنایی برای حسابرسان برای بهبود شفافیت و اثرگذاری گزارش‌ها فراهم می‌کند و مسیرهایی را برای تحقیقات آینده، پیشنهاد می‌نماید.

https://article.iacpa.ir/article_736156_2ef025f3b6fafb5e95cccf1fd0a09900.pdf

انتشارات جامعه حسابداران رسمی ایران پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای 2820-9931 6 23 2026 05 22 Challenges and Solutions in Information Technology Auditing: The Iranian Context چالش‌ها و راهکارهای حسابرسی فناوری اطلاعات در ایران 108 139 736157 10.22034/jpar.2026.2080336.1493 FA عباسعلی دریائی دانشیار، گروه حسابداری، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. 0000-0002-7290-5701 یاسین فتاحی محقق پسادکتری، گروه حسابداری، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. 0000-0002-9231-452X Journal Article 2025 12 08 In recent decades, information technology has become one of the strategic pillars of organizations, value chains, financial reporting systems, and auditing. In this regard, the present study, with a systematic and review approach, has identified and classified the challenges and solutions of IT auditing in Iran. Domestic and international literature, professional standards and guidelines (COBIT 2019, ISACA IT Audit Framework, INTOSAI guidelines, research sources including reputable foreign and domestic books and articles) were first systematically searched. The results indicate the existence of technical, human, organizational, and institutional challenges such as the weakness of local frameworks, lack of competence, heterogeneity of systems, sanctions, and regulatory ambiguity. On the other hand, opportunities such as advanced data analysis, continuous monitoring, and the role of the auditor as a strategic advisor are identified. The findings of this study provide a comprehensive picture of the status of IT auditing in Iran, organize challenges and solutions into main axes, and highlight the need to develop a National IT Audit Framework. فناوری اطلاعات در دهه‌های اخیر به یکی از ستون‌های راهبردی سازمان‌ها، زنجیره ارزش، نظام‌های گزارشگری مالی و حسابرسی تبدیل شده است. در این راستا پژوهش حاضر با رویکرد مروری و نظام‌مند، به شناسایی و طبقه‌بندی چالش‌ها و راهکارهای حسابرسی فناوری اطلاعات در ایران پرداخته است. ادبیات داخلی و بین‌المللی، استانداردها و رهنمودهای حرفه‌ای (کوبیت ۲۰۱۹، چارچوب حسابرسی فناوری اطلاعات ایساکا، رهنمودهای اینتوسای، منابع پژوهشی شامل کتب و مقالات معتبر خارجی و داخلی) به‌صورت نظام‌مند ابتدا جست‌وجو شدند. نتایج حاکی از وجود چالش‌های فنی، انسانی، سازمانی و نهادی نظیر ضعف چارچوب‌های بومی، کمبود شایستگی، ناهمگونی سامانه‌ها، تحریم‌ها و ابهام نظارتی است و در مقابل، فرصت‌هایی مانند تحلیل داده پیشرفته، نظارت مستمر و نقش مشاور راهبردی حسابرس شناسایی می‌شود. یافته‌های پژوهش حاضر تصویر جامعیی از وضعیت حسابرسی فناوری اطلاعات در ایران ارائه کرده، چالش‌ها و راهکارها را در قالب محورها‌ی اصلی سامان‌دهی می‌کند و ضرورت تدوین «چارچوب ملی حسابرسی فناوری اطلاعات» را برجسته می‌سازد.

https://article.iacpa.ir/article_736157_867e6ecfbb9a94e1cbbeb98e890f34c7.pdf

انتشارات جامعه حسابداران رسمی ایران پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای 2820-9931 6 23 2026 05 22 The Effect of Ethical Leadership on Auditor's Dysfunctional Behavior with the Mediating Role of Organizational Culture and Moderating Faith Culture تاثیر رهبری اخلاقی بر رفتارناکارآمد حسابرسان با نقش میانجی فرهنگ سازمانی و تعدیل‌گر فرهنگ ایمان 140 173 736158 10.22034/jpar.2026.2080642.1496 FA ایمان زارع استادیار گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-8446-136X بهارک ترخونی مربی گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0001-8526-5435 Journal Article 2025 12 17 Ineffective behavior of auditors as a negative driver for audit quality can be affected by environmental factors and leadership style. One of the most important environmental factors affecting the auditing profession is the type of culture and one of the most prominent leadership styles is the ethical approach. Accordingly, the purpose of the present study is to investigate the effect of ethical leadership on ineffective behavior of auditors with the mediating role of organizational culture and moderating role of faith culture. The method of conducting the present study is quantitative, the data collection tool is a standard questionnaire and the data analysis method is the structural equation approach. The statistical population of the study in the time period of 1404 includes auditors working in the auditing profession, of whom 384 people were selected as the research sample using the Cochran formula. Data analysis showed that ethical leadership and organizational culture have an inverse effect on ineffective behavior of auditors and also ethical leadership has a direct effect on organizational culture. Finally, the mediating role of organizational culture and moderating role of faith culture was confirmed. The findings of the study showed that ethical leadership, mediated by organizational culture, has an impact on reducing ineffective behavior of auditors, and of course, this effect will be stronger in the light of the culture of faith, which indicates the moderating role of the culture of faith on the relationship between ethical leadership and organizational culture. The innovation of the study is to explain the culture of faith with the approach of matching professional and value principles with action in the light of the piety and self-control of auditors in realizing what is expected of the profession and the organization, which, beyond other factors that have been examined so far, helps audit managers and supervisors in controlling ineffective behavior of auditors. رفتار ناکارآمد حسابرسان به عنوان محرک منفی برای کیفیت حسابرسی می‌تواند تحت تاثیر عوامل محیطی و سبک رهبری قرار گیرد. یکی از مهم‌ترین عوامل محیطی موثر بر حرفه حسابرسی نوع فرهنگ و یکی از شاخص‌ترین سبک‌های رهبری، رویکرد اخلاقی است. براین‌اساس هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر رهبری اخلاقی بر رفتارناکارآمد حسابرسان با نقش میانجی فرهنگ سازمانی و تعدیل‌گر فرهنگ ایمان است. شیوه اجرای پژوهش حاضر کمی، ایزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها رویکرد معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش در قلمرو زمانی سال 1404 شامل حسابرسان شاغل در حرفه حسابرسی است که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 384 نفر به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که رهبری اخلاقی و فرهنگ سازمانی بر رفتار ناکارآمد حسابرسان تاثیر معکوس دارند و همچنین رهبری اخلاقی بر فرهنگ سازمانی تاثیر مستقیم دارد. در نهایت نقش میانجی فرهنگ سازمانی و تعدیل‌گر فرهنگ ایمان تایید گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد که رهبری اخلاقی با میانجی‌گری فرهنگ سازمانی بر کاهش رفتار ناکارآمد حسابرسان تاثیرگذار است و البته در سایه فرهنگ ایمان این تاثیر قوی‌تر خواهد شد که حاکی از نقش تعدیل‌گر فرهنگ ایمان بر رابطه بین رهبری اخلاقی و فرهنگ سازمانی است. نوآوری پژوهش تبیین فرهنگ ایمان با رویکرد تطابق اعتقاد به مبانی حرفه‌ای و ارزشی با باور قلبی حسابرسان در تحقق آنچه از حرفه در سایه عمل آنان انتظار می‌رود، می‌باشد که در فراسوی سایر عواملی که تاکنون مورد بررسی واقع شده‌اند، به مدیران و سرپرستان حسابرسی در کنترل رفتارهای ناکارآمد حسابرسان کمک می‌نماید.

https://article.iacpa.ir/article_736158_eb2797bf851fadddf14ab0a3aaec2253.pdf

انتشارات جامعه حسابداران رسمی ایران پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای 2820-9931 6 23 2026 05 22 Evidence for Evaluating the Performance and Quality of Internal Auditors during Remote Work شواهدی برای ارزیابی عملکرد و کیفیت حسابرس داخلی در زمان دورکاری 174 209 736159 10.22034/jpar.2026.2083412.1505 FA مهدی باقریان دانشجوی دکتری حسابداری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی علوم و تحقیقات، تهران، ایران. 0009-0007-1011-4131 علی رضایی استادیار حسابداری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی علوم و تحقیقات، تهران، ایران. رامین پرورپور دانشجوی دکتری حسابداری، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2026 01 07 The rapid advancement of information technology and the digitalization of business processes have fundamentally transformed internal auditing practices, positioning remote auditing as an emerging and viable approach. This study investigates the performance and quality of internal auditing in a remote working environment, with a particular focus on its effectiveness, efficiency, and stakeholder reliance. Using an applied and survey-based research design, data were collected from 103 internal audit managers and heads of internal audit functions in publicly listed companies in Iran. The findings indicate that information technology plays a central role in enhancing audit accuracy, transparency, and error reduction in remote internal auditing. While remote auditing contributes to cost savings, improved productivity, and greater operational flexibility, it also presents notable challenges, including high technological costs, insufficient digital infrastructure, reduced interaction, and weakened mutual trust between auditors and management. Regression analysis reveals that stakeholder support has a significant and positive effect on audit effectiveness, efficiency, and reliance on audit outcomes. In contrast, a reduction in the number of internal audit staff is found to have a significant negative impact on audit quality in a remote context. Furthermore, the results show that remote internal auditing is most effective in information technology, managerial, and consulting domains, where digital tools and data-driven approaches are more readily applicable. Overall, the study demonstrates that remote internal auditing is not merely a temporary substitute for on-site auditing, but rather represents a structural transformation in the internal auditing profession. Successful implementation requires strong organizational support, adequate investment in digital infrastructure, continuous development of auditors’ digital competencies, and the cultivation of trust and transparency within organizations. پیشرفت سریع فناوری اطلاعات و دیجیتالی‌شدن فرایندهای کسب‌وکار، شیوه‌های حسابرسی داخلی را به‌طور بنیادین متحول کرده و حسابرسی از راه دور را به‌عنوان رویکردی نوظهور و قابل اتکا مطرح ساخته است. هدف این پژوهش بررسی عملکرد و کیفیت حسابرسی داخلی در محیط دورکاری با تمرکز بر اثربخشی، کارایی و میزان اتکاپذیری نتایج حسابرسی است. پژوهش حاضر از لحاظ تئوری، استقرایی و از لحاظ هدف کاربردی و با رویکرد پیمایشی انجام شده است. داده‌ها از طریق پرسشنامه از ۱۰۳ نفر از مدیران و رؤسای واحدهای حسابرسی داخلی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار ایران در سال 1404 گردآوری شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد فناوری اطلاعات نقش زیادی در افزایش دقت، شفافیت و کاهش خطاهای حسابرسی داخلی در محیط دورکاری ایفا می‌کند. اگرچه حسابرسی از راه دور موجب صرفه‌جویی در هزینه‌ها، افزایش بهره‌وری و انعطاف‌پذیری عملیاتی می‌شود، اما چالش‌هایی همچون هزینه‌های بالای فناوری، ضعف زیرساخت‌های دیجیتال، کاهش تعاملات حضوری و تضعیف اعتماد متقابل میان حسابرسان و مدیریت را نیز به همراه دارد. تحلیل‌های رگرسیونی بیانگر آن است که حمایت ذی‌نفعان تأثیر مثبت و معناداری بر اثربخشی، کارایی و میزان اتکای استفاده‌کنندگان به نتایج حسابرسی داخلی را دارد. در مقابل، کاهش تعداد کارکنان واحد حسابرسی داخلی اثر منفی و معناداری بر کیفیت حسابرسی در شرایط دورکاری برجای می‌گذارد. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهد حسابرسی داخلی از راه دور در حوزه‌های فناوری اطلاعات، حسابرسی مدیریتی و خدمات مشاوره‌ای بیشترین اثربخشی را دارد؛ حوزه‌هایی که ابزارهای دیجیتال و رویکردهای داده‌محور در آن‌ها قابلیت کاربرد بالاتری دارند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که حسابرسی داخلی از راه دور صرفاً جایگزینی موقت برای حسابرسی حضوری نیست، بلکه بیانگر یک تحول ساختاری در حرفه حسابرسی داخلی است. تحقق موفق این تحول مستلزم حمایت سازمانی، سرمایه‌گذاری کافی در زیرساخت‌های دیجیتال، توسعه مستمر شایستگی‌های فناورانه حسابرسان و تقویت اعتماد و شفافیت در سازمان‌ها است.

https://article.iacpa.ir/article_736159_4268ad96c97f5257ffeef2590d2936b3.pdf