مقایسه دیدگاه‌‏های مدیران سازمان و مؤسسات حسابرسی در تعیین عوامل مؤثر بر حق‌الزحمه حسابرسی با به کارگیری منطق فازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار حسابداری، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، ایران

2 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 استادیار حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

4 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

چکیده

پژوهش حاضر درصدد تعیین اولویت‏های ذهنی مدیران سازمان و مؤسسات حسابرسی در تعیین حق‏الزحمه حسابرسی و مقایسه دیدگاه‌های هریک از آن‌ها در قیمت‌گذاری می‌باشد. بر اساس تحلیل محتوای ادبیات نظری و خبرگان حسابرسی، 17 عامل بر تعیین حق‏الزحمه حسابرسی مشخص شدند. نمونه شامل 15 نفر از مدیران سازمان و مدیران مؤسسه‏های حسابرسی می‌باشد. داده‌‏های مورد نیاز بوسیله پرسشنامه مقایسات زوجی گردآوری و شاخص‌های کلامی استخراج شده جهت تعیین عوامل مؤثربرحق‏الزحمه حسابرسی از منظر طرفین بر اساس منطق فازی بوسیله نرم افزار اکسپرت چویس تحلیل شد. پس از فازی‌زدائی و مقایسه اوزان عوامل از هر دو گروه، نه عامل بعنوان مهمترین عوامل اثرگذار بر حق‏الزحمه شناسایی شدند. اگرچه از نظر هر دو گروه تفاوت معنی‌داری در تعیین مهم‌ترین عوامل تاثیرگذار بر حق‏الزحمه وجود نداشت، ولی اولویت وزن عوامل نه گانه از دیدگاه دو گروه در تعیین حق‏الزحمه متفاوت است. نه عامل مؤثر بر تعیین حق‌الزحمه عبارتند از: حجم عملیات، پیچیدگی عملیات، کیفیت و اثربخشی کنترل‌های داخلی، پراکندگی جغرافیائی عملیات، اندازه واحدصاحبکار، حسابرسی نخستین، ریسک کارفرما، ویژگی‌های حسابرس و مدّت دوره تصدّی مسئولیت حسابرس در واحد صاحبکار.

کلیدواژه‌ها