ویژگی‌های زبانی در گزارش‌های حسابرسی در انتقال دقیق و شفاف اطلاعات مالی به ذینفعان مختلف نقش ایفا می‌کنند و بر درک، تفسیر و تصمیم‌گیری ذینفعان اثر مستقیم می‌گذارند. عوامل بنیادین ویژگی‌های زبانی در مواجهه با موضوعات کلیدی و پیچیده حسابرسی، به صورت عمیق واکاوی نشده است. این تحقیق با هدف بررسی این موضوع با روش کیفی «نظریه داده‌بنیاد» انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختار یافته گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار انجام و روایی و پایایی آن نیز تأیید گردید. یافته‌ها منجر به شناسایی شش عامل شامل: سازمانی و مدیریتی (فرهنگ و سبک رهبری)، محیطی و قانونی (استانداردها و الزامات نظارتی)، فناورانه (هوش مصنوعی)، ویژگی‌های ذاتی موضوع کلیدی حسابرسی(پیچیدگی)، ویژگی‌ فردی حسابرس(تخصص و تجربه) و در نهایت انتظارات متنوع ذینفعان شد. این عوامل روابط پویا را به عنوان شرایط علّی، زمینه‌ای، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها ترسیم می‌کند. نتایج نشان داد زبان در گزارش‌های حسابرسی صرفاً یک ابزار بی‌طرف نیست، بلکه پویا و تأثیرگذار است که می‌تواند انسجام اجتماعی بین ذینفعان و کیفیت تصمیم‌گیری‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. این پژوهش با ارائه یک چارچوب نظری جامع، مبنایی برای حسابرسان برای بهبود شفافیت و اثرگذاری گزارش‌ها فراهم می‌کند و مسیرهایی را برای تحقیقات آینده، پیشنهاد می‌نماید.